Verslag WAIC conferentie
De methode Appreciative Inquiry (AI) krijgt steeds meer volgers. Ook bij &Talent voelen we ons aangesproken door de positieve benadering van AI. Hier krijg je een introductie op AI en lees je ons verslag van de World Appreciative Inquiry Conference in Gent.
Drie van onze mensen (Gerdy Geersing, Heike Aiello en Geert Jan Geersing) volgden daar een pre-conference cursus van David Cooperrider, één van grondleggers van de Appreciative Inquiry. Hij schreef een standaardwerk over de methode en begeleidt verandertrajecten bij talloze (internationale) organisaties naar ‘strenght based-organisations’, zoals hij ze noemt.
Heike Aiello, adviseur en procesbegeleider bij &Talent geeft je in dit artikel een introductie op AI en doet verlag van de conferentie.
Appreciative Inquiry: generatief in plaats van positief
Volgens Cooperrider zijn er inmiddels over 300 toepassingsgebieden gedocumenteerd. Je kunt AI bijvoorbeeld inzetten bij intervisie (‘analyseer eens een succes in plaats van een probleem’), talentontwikkeling (‘binnen je sterktes zit je grootste ruimte voor groei’). Maar ook bij thema’s die op het eerste oog weinig met waardering te maken hebben werkt AI blijkbaar: kortgeleden sprak ik een copy-editor die ‘waarderend redigeert’ en kwam ik op de World AI Conference in Gent eind april Loubna Zarrou tegen, die vanuit de Rijksauditdienst van het Ministerie van Financiën ‘waarderend auditen’ op de kaart heeft gezet (zie deze Link Rijks Audit Dienst). Ook steeds meer leidinggevende zien het nut van de principes van de AI: in een inspirerende, open werkcultuur zijn mensen creatiever, loyaler en simpelweg - gemotiveerder.
Onvoorwaardelijk
AI-processen en -gesprekken kenmerken zich door veel energie, samenwerking en een oplossingsgerichte manier van denken. Centraal hierbij staat een ontwikkelwens die ‘onvoorwaardelijk positief’ geformuleerd is. Een voorbeeld hiervan is David Cooperrider zelf. Toen hij van de arts moest afvallen en hem dit maar moeilijk lukte, paste hij een AI-proces op zichzelf toe. In plaats van te vragen, ‘waarom lukt het me niet om af te vallen, wat doe ik verkeerd’, formuleerde hij de provocatieve uitdaging ‘wat betekent het voor mij en mijn leven om eten om te leven in plaats van leven om te eten’? Vervolgens paste hij de vier fases van het AI-proces op zichzelf toe. Hij beschrijft dit proces in het artikel Making Change Easy: The Tiniest AI-Summit in the World (te vinden via Google). Het resultaat mag er wezen (zie Google afbeeldingen ‘David Cooperrider’).
Voor de lezers die in dit artikel voor het eerst van AI horen, klik dan hier voor een korte introductie: Introductie Appreciative Inquiry
Misverstand
Een groot misverstand is dat het bij AI alleen om ‘het positieve’ draait. Dat werd op de World AI Conferentie in Gent nog een keer benadrukt. Vanuit &Talent zijn we er met drie collega’s geweest en hebben we ons door tal van key-notes en workshops laten inspireren. Op de officiële site van de conferentie staan veel indrukken, blogs en webcasts van de presentaties: WAIC2012
In dit stuk wil ik kort een aspect van de conferentieweek uitlichten: namelijk dat het bij Appreciative Inquiry alleen om het positieve gaat, terwijl eigenlijk het ‘bevragen’ centraal staat. Dat werd sprekend duidelijk toen Gervase Bushe en Ron Fry op de laatste dag van de conferentie met een lang applaus van herkenning voor deze opmerking bedankt werden. Veel AI practitioners vinden het jammer dat hun methode alleen als ‘op het positieve richten’ gezien wordt. Er zitten immers nog zo veel meer kanten aan! Het gaat bij AI vooral om het onderzoeken en waarderen van hetgeen wat werkt om zo een duurzame (generatieve) beweging in gang te zetten, dat is iets anders dan positief om wille van het positieve te zijn.
Provocatief
Praktisch betekent dat, dat je in een AI interventie niet alleen maar positieve vragen hoeft te stellen, maar vragen die de ‘kiemen’ voor het daglicht brengen. Dat kan bijvoorbeeld door provocatieve vragen. Soms zijn die zelfs beter geschikt om een beweging in gang te zetten:
“Vertel me welk moment in je werk je in de afgelopen tijd het meest confronterend vond, waarin je overtuigingen gestretcht werden en waarin je je uitgedaagd voelde over je eigen standpunt na te denken.”
Zo’n soort vraag confronteert je met je waarden, je keuzes en daagt je uit je opvattingen over wat wel en niet ‘goed’ is op je werk te achtervragen. Let wel op dat je er vervolgens geen labels op plakt, maar de vragen gewoon laat zijn voor wat ze zijn (het als begeleider kunnen toestaan dat er creatieve ruimte is). Bushe en Fry noemen dat ‘het generatieve’ - je wilt als begeleider ten slotte de boel in beweging brengen en niet vasttimmeren. In hun keynote gaven ze een paar praktische tips hoe je een AI-proces kunt vormgeven die generatief is, dat wil zeggen, die niet ophoudt met de gezamenlijke bijeenkomst, maar mensen aanzet om aan te slag te gaan:
1.Stel prikkelende, generatieve vragen om te ontdekken waar de kracht in je omgeving (of in iemand zit).
Probeer de bevraagde met een nieuwe invalshoek te verrassen. Bijvoorbeeld:
“Wanneer is het je bij alle ups en downs wel gelukt om xy voor elkaar te krijgen?”
Maar durf ook door de ‘schaduw’ te benoemen:
“Wat was je lastigste moment in de afgelopen tijd? En wat heeft je geholpen ermee om te gaan?” Generatieve vragen engageren hoofd en hart en helpen een relatie op te bouwen. Ze reframen de realiteit.
2. Generatief dromen
Stel vragen over hoe mensen hun toekomst zien. Dit kan positief: “Stel je voor, je wordt wakker en je omgeving is precies zo als jij het wenst. Hoe ziet je organisatie/ dag/ omgeving er dan uit?”, maar ook vanuit de niet gewenste toekomst: “Als je nu niets zou doen, welke ontwikkelingen zie je dan en welke talenten/ krachten kun je gebruiken om wel een stap naar je gewenste toekomst te maken?”
Bushe en Fry gebruikten de metafoor ‘vul de leemte met beelden’. Als mensen vastzitten dan zijn er nog steeds dromen en verlangens en het genereert veel energie en nieuwe perspectieven als je als begeleider de ruimte biedt om deze (aan elkaar) te vertellen. Als begeleider mag je de beelden beelden laten zijn, je hoeft niet samen te vatten, en ze hoeven, als je in een groepssituatie bent, ook niet altijd centraal gedeeld te worden - ‘fill the space with stories’.
3. Playful design
In deze fase begin je de praktische invulling en nodig je je gesprekspartner/ de groep uit om in hun gedroomde toekomst te stappen en te experimenteren. Dit is dus iets anders dan een actielijstje, maar maakt eerder gebruik van ‘playfulness’ en creativiteit. Op de AI Conferentie waren er opvallend veel creatieve workshops: er werd met sfeerkaarten gewerkt, muziek gemaakt, getekend en gekleid. Zo zie je dingen op een nieuwe manier en materialiseer je de dromen. David Cooperrider noemt dit ook ‘prototyping’.
4. Improvisational destiny
In deze fase creëer je de condities voor een snelle, positieve verandering onder het motto: ‘wij weten nu waar we naartoe willen en we ondernemen zichtbare, vrijwillige acties’. Een krachtige vraag om de inspiratie in de praktijk te verankeren is: “Als je morgen weer aan het werk gaat, welk klein dingetje kun je anders doen (think small)?”
Lesson learned
Mijn lesson-learned van de AI conferentie is dat het positieve gevoel bij AI dus meer een bijkomend effect is, maar dat de focus als begeleider/ gesprekspartner ligt op het creëren van een generatieve (duurzame) beweging. Dat doe je door oprechte, open vragen te stellen die mensen aanzetten om verbinding met hun positieve kern te maken. Door middel van AI geef je de dromen als het ware water om te groeien.
Heike Aiello
adviseur en procesbegeleider &Talent
&Talent inloop
We hopen door deelname aan de conferentie onze kennis en vaardigheden in deze methode verder te professionaliseren en willen onze opdrachtgevers daar graag meteen in laten meedelen! Dat doen we natuurlijk via onze opdrachten, maar ook door begin juni een &Talent inloopmiddag te organiseren, waar we onder andere vertellen over onze ervaringen op de WAIC. Binnenkort sturen we onze relaties hiervoor een uitnodiging.
Houd dus je mailbox in de gaten!